رییس‌جمهور پنجشنبه شب در گفت‌وگوی زنده تلویزیونی با شبکه اول سیما به تشریح روند انتخاب و معرفی اعضای کابینه دهم پرداخت.

به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دولت، متن این گفت‌وگو به شرح زیر است:

بسم الله الرحمن الرحیم

اللهم‌ عجل‌ لولیک‌ الفرج‌ والعافیه والنصر واجعلنا من‌ خیر اعوانه‌ و انصاره‌ والمستشهدین‌ بین یدیه
*ماه مبارک رمضان یک هدیه استثنایی الهی به بشریت است
ماه مبارک رمضان یک هدیه استثنایی الهی به بشریت است؛ یعنی خدای متعال دریچه‌ها و دروازه‌های جدیدی را در برابر بشریت و مؤمنین باز می‌کند.

*وزرا باید به اصول و آرمانهای ملت ایران وفادار باشند

س: از نظر شما وزیر یعنی چه کسی؟ شما به چه شخصیتی وزیر می‌گویید؟

رییس‌جمهور: از سخت‌ترین مراحل کار رییس‌جمهور انتخاب وزراست. تشخیص نیازهای روز که باید با تحلیل و دریافت روشن از نیازهای کشور همراه باشد و همچنین انتخاب افراد متناسب با این نیازها از میان خیل خوبان کار بسیار مشکلی است. باید روندی را انتخاب کرد که حداکثر اطلاع از خوبان و افراد متناسب برای پست وزارت را به دست آورد و سپس به ارزیابی آنان پرداخت. در ادامه باید افرادی را بر اساس نیاز کابینه انتخاب و سپس آن افراد را برای پذیرش مسئولیت قانع کرد. گروه کاری باتجربه و امینی در این مدت زحمت کشیدند و حتی بسیاری از وزرای دولت نهم افراد شایسته برای پست وزارت را معرفی کردند. فلسفه وزارت، خدمت به مردم است و وزیر یعنی کسی که خود را خدمتگزار و نوکر مردم بداند. افرادی که برای کابینه انتخاب می‌کنیم باید انسان‌هایی مومن، پاک، ساده‌زیست، شجاع، اهل تصمیم‌گیری و خدمت و به اصول و آرمانهای ملت ایران وفادار باشند.

س: شما در انتخاب کسانی که اسامی آنها نهایی شده چه مراحلی را طی و چه شاخص‌هایی را تعیین کردید؟ آیا این افراد در هر سمتی شایسته‌ترین هستند و افراد دیگری که به دلایلی کنار گذاشته شده‌اند هم شایستگی داشته‌اند؟

رییس‌جمهور: معنای اینکه برخی از کابینه کنار می‌روند این نیست که آدم‌های بد یا ناتوانی هستند؛ اینطور نیست، یا فردی که جدید آمده حتماً به لحاظ کارآمدی از آنها کارآمدتر نیست. ما مجموع شرایط را در نظر می‌گیریم و انتخاب می‌کنیم و لزوما انتخاب من به معنای بهترین انتخاب عالم نیست؛ چون بالاخره ما این افراد را با تشخیص و توان خودمان از میان 70 میلیون که حداقل 20 میلیون آنها آدم‌هایی هستند که توانایی قابل عرضه دارند انتخاب کرده‌ایم. اصلا شناسایی از میان 20 میلیون نفر شدنی نیست. ما هم اعلام عمومی کردیم، حتی از مجلس شورای اسلامی خواستم پیشنهاد کنند. عده بسیاری پیشنهادهای خوبی دادند، همچنانکه در دانشگاه‌ها و مراکز عمومی اعلام کردیم و افراد مختلفی را پیشنهاد دادند. از خود وزرا و هرجایی که امکان مشارکت در این تصمیم‌گیری بود، خواستیم افرادی را معرفی کنند و عده زیادی معرفی شدند که خواهم گفت در برخی انتخاب‌ها برای یک انتخاب چند نفر را بررسی کردیم و از بررسی تعداد بسیاری افراد، بالاخره به یک شخص رسیدیم.

معیارهای سه‌گانه برای انتخاب وزرا را داریم، صلاحیت‌های عمومی فرد، کسی را که انتخاب می‌کنیم که انسانی مومن، پاک، مردمی، ساده‌زیست، شجاع و اهل تصمیم‌گیری باشد. بر اساس میثاقی که با همکارانمان می‌بندیم این افراد باید کسانی باشند که خود را وقف خدمت به مردم کنند و به اعتقادات ملت ایران وفادار و آزاده باشند. این افراد نباید به این یا آن دسته تمایل داشته باشند تا بتوانند خود را وقف خدمت به مردم کنند و به اصول جمهوری اسلامی مقید و مومن باشند. کارآمدی وتخصص از دیگر ویژگی‌های لازم است، این افراد باید بتوانند بار را از دوش دولت و کشور بردارند یعنی توانمند و متخصص باشند. سعی کرده ایم متخصصان را انتخاب کنیم، البته همیشه فاصله‌ای میان متخصصان نظری و دانشگاهی با حوزه عمل وجود داشته است؛ ولی سعی کرده‌ایم در این زمینه هم اینها را به هم نزدیک کنیم. همگرایی و وجود اراده در کارهای جمعی در میان اعضای کابینه مهم و ضروری است. متوسط توان کابینه دهم بالاتر از کابینه نهم خواهد بود. کابینه دهم یک گام جلوتر از کابینه نهم است و کابینه نهم نیز با کابینه‌های قبلی فاصله زیادی دارد.

*همگرایی در کابینه ضروری است

دسته سوم ویژگی‌های وزیران و اعضای کابینه در برخی جاها تعیین‌کننده است. معیارهای دسته سوم سرنوشت دولت را رقم می‌زند و آن همگرایی و اعتقاد به روح کار جمعی است. برخی فکر می‌کنند کابینه 21 یا 30 جزیره جدا از هم است اما اصلاً این گونه نیست. درست است که در قانون برای هر وزیر تکالیفی تعیین شده اما این تکالیف 50 سال پیش نوشته شده و هم اکنون بسیاری از مأموریت‌های دولت بین بخشی است؛ یعنی با همکاری جمعی از وزرا قابل اجراست. برای انجام برخی کارها ده وزارتخانه یا سازمان باید نظر بدهند و اگر همگرایی و همدلی در میان آنها وجود نداشته باشد کارها در نقطه‌ای متوقف خواهد شد. در عین حال انجام برخی کارها نیز نیازمند تصمیم مجموعه دولت است. وجود شوراها و کارگروه‌های مختلف مؤید این موضوع است که انجام برخی کارها با یک وزارتخانه امکان‌پذیر نیست، بنابراین همگرایی و روح کار جمعی بسیار اهمیت دارد. وجه دیگر آن است که وزرا یکدیگر و رییس‌جمهور را قبول داشته باشند و رییس‌جمهور نیز آنان را قبول داشته باشد. برخی نظر می‌دهند که فلانی خیلی خوب است، اگر چه تو را قبول ندارد اما او را در کابینه قرار دهید، ما می‌گوییم خوب است دست، او را هم می‌بوسیم اما کابینه باید همگرا باشد؛ یعنی همدیگر را قبول داشته باشند. اگر سی جزیره مستقل را کنار هم قرار دهیم خروجی نخواهند داشت؛ بنابراین توان دولت باید هم‌افزا باشد نه اصطکاکی، لذا همگرایی و هماهنگی ضروری است. هنگامی که استاندار بودم بر سر یک موضوع اختلافی بروز کرد که 50 هزار نفر را تحت تأثیر قرار داد و نزدیک به 50 هزار هکتار از بهترین مراتع کشور آسیب دید. در آن هنگام از دولت وقت برای حل این مشکل درخواست‌هایی شد اما به نتیجه نرسید؛ در صورتی که اگر اعتماد دوجانبه بود به سادگی کار انجام می‌شد.

*انتخابات سطح سیاسی و اجتماعی کشور را صدها پله ارتقا داد

خیلی وقتها محدوده کار مشخص نیست و نیاز به تقسیم دارد. دولت یک تیم است و همه اعضایش در برابر تصمیمات آن پاسخگو هستند؛ لذا بدون همدلی و همگرایی نمی‌توانند کارها را پیش ببرند. انتخابات دهمین دوره ریاست‌جمهوری سطح سیاسی و اجتماعی کشور را صدها پله ارتقا داد. تغییرات گسترده در وزرای پیشنهادی که وعده آن را داده بودم، اکنون ذهنیت، مطالبات، شرایط، ضروریات و نیازهای کشور در مقایسه با گذشته تغییر کرده. انتخابات گذشته سطح مطالبات مردم و حتی جنس آنها را نیز در بسیاری مناطق کشور تغییر داده و مأموریت‌های جدی برای دولت به وجود آورده. این تغییرات شاید مقداری مشکلات برای دولت به وجود آورده باشد اما در برخی مسائل دست دولت را باز کرده است. در مورد ترکیب علمی کابینه دهم به این صورت است که یازده نفر از وزرای پیشنهادی دکترای تخصصی دارند و این در حالیست که در دولت نهم تعداد اعضای دولت با این رتبه علمی نه نفر بودند. در کابینه پیشنهادی یک نفر فوق تخصص، پنج نفر دکترای مهندسی در رشته‌های مرتبط، شش نفر مهندس فوق لیسانس و سه نفر دارای مدرک فوق لیسانس هستند. سعی کرده‌ام نخبگان به دولت آینده راه یابند. وزن علمی دولت آینده و تطبیق تخصص اعضای هیئت دولت با حوزه مأموریت آنها بیش از 17 وزارتخانه را در بر می‌گیرد. در مورد ضرورت تغییر در اعضای هیئت دولت، حضور بیش از اندازه در یک مجموعه موجب از بین رفتن ابتکار عمل و خشکی و جمود آن می‌شود. برخی افراد انسان‌های خوبی هستند اما اگر در یک حوزه حضور طولانی داشته باشند حلقه‌هایی را در اطراف خود تشکیل می‌دهند که ما با این شیوه‌ها مخالفیم.در صورتی که تغییر انجام نشود امید آیندگان از بین می‌رود. جامعه باید نشاط و شادابی داشته باشد و مردم نیز این امر را می‌پسندند. ایجاد تغییر در مدیریت‌ها موجب گردش نخبگان در کشور می‌شود.

*انتخاب سه زن واقعاً بر اساس مطالعه دقیق بوده است

درباره چینش کابینه، انتخاب سه زن واقعاً بر اساس مطالعه دقیق بوده است. قطعاً این انتخاب بر شایسته‌سالاری بوده است؛ اینکه حتماً سه زن را بخواهیم برای کابینه انتخاب کنیم، این‌طور نبوده؛ زیرا اگر می‌خواستیم این طور عمل کنیم این موضوع را در انتخابات شعار خود می‌کردیم. چه کسی گفته مردها بهتر از زن‌ها مجموعه‌ها را اداره می‌کنند، برخی کارها کارهای سختی است که آقایان باید در صف اول باشند. مدیریت زن‌ها در جامعه یا ناخواسته کنار گذاشته شده و یا بعضی مواقع هم خود زن‌ها خودشان را کنار کشیده‌اند. اسلام حجاب را گذاشته تا زن‌ها بتوانند در صفوف اول جامعه باشند، مثل زمان انقلاب و دفاع مقدس. ما زن و مرد را نقطه مقابل هم نمی‌دانیم بلکه مکمل هم می‌دانیم و در مسئولیت‌های اجتماعی هم شایسته‌سالاری را اصل می‌دانیم. بعضی به من گفتند تو که می‌خواستی خانم‌ها را بیاوری به عنوان مثال برای وزارتخانه‌هایی مانند وزارت تعاون از آنها استفاده می‌کردی که گفتم اولاً شما وزارت تعاون را نمی‌شناسید زیرا بر اساس سند چشم‌انداز نظام قرار است 25 درصد اقتصاد ملی بر دوش این وزارتخانه باشد، ثانیاً اینکه چرا خانم‌ها را کوچک می‌بینید. اگر مأموریت‌های سنگین انسانی هم بخواهیم باید خانم‌ها را برگزید، این عده از دوستان گفتند چرا در این زمان به خانم‌ها مسئولیت وزارت دادی که گفتم پس چه موقع باید مدیریت وزارتخانه‌ها را به زن‌ها داد. برخی فکر می‌کنند وقتی خانم‌ها در مجموعه‌ای حضور داشته باشند، در آنجا فضای منفی به وجود می‌آید در حالی که تجربه نشان داده هر جا خانم‌ها حضور داشتند اتفاقاً فضا اخلاقی شده است.

سوال: نظرتان را در زمینه تاثیرگذاری شرایط پیش و پس از انتخابات از جمله زمان پایان کار دولت نهم و آغاز کار دولت دهم بر روند کار خدمات‌رسانی دولت و پیشبرد امور بفرمایید.

رییس‌جمهور: بخشی از این امر طبیعی است. وقتی دولت تغییر می‌کند تغییراتی اتفاق می‌افتد وخدمات‌رسانی مقداری افت می کند. در گذشته طول زمان این افت شاید بیش از شش ماه و در برخی موارد تا نه ماه بود. ما سعی کردیم این افت را به حداقل کاهش دهیم. اگر خاطرتان باشد تا روزهای قبل از انتخابات یعنی روز شروع تبلیغات سفر استانی می‌رفتیم و کارها را پیگیری می‌کردیم. آن روزها ما افتتاح داشتیم، کلنگ‌زنی وتصمیم‌گیری داشتیم ولی خبری‌اش نکردیم. برخی افتتاح‌ها را من نرفتم و طرحهای بزرگی هم بود. ممکن است برداشت دیگری شود اما در طول دوره تبلیغات جلسات دولت یک روز هم تعطیل نشد و اصلا درداخل دولت هیچ گاه بحث انتخابات به این معنا نشد. بعد از انتخابات هم مرتب جلسات دولت را داشتیم مگر بنا به ضرورتی که باید به استانها می‌رفتند و یا تعطیلات تابستانی که امسال هم آن را یک هفته کردیم.

برای اینکه مردم بدانند ویژگیهای کابینه نهم و کابینه دهم را عرض کنم تقریبا اعضای کابینه نهم که الان در دولت نیستند دارند به وزیران جدید در تنظیم برنامه در رای اعتماد کمک می‌کنند. این معنایش این است که حضور دارند و کارها را دنبال می‌کنند نمی‌خواهم بگویم هیچ افتی اتفاق نیفتاده، ولی سرجمع دارند تلاش می‌کنند افت قابل توجهی اتفاق نیفتد. امیدواریم این یک فرهنگ شود. بالاخره یک وزیر مثل دو امدادی است، آورده این چوب را سر این خط و به نفر بعدی می‌دهد. مثل پاسداری است، این سرباز دارد الان کشیک می‌دهد دو ساعت یا چهار ساعتش تمام شود تحویل سرباز بعدی می‌دهد وخوشبختانه همین روحیه واقعا در دولت نهم بود. همکاران عزیز من که می‌دانند ما داریم چه کار می‌کنیم. همه آنها می‌دانند. آنها هستند و جزو تیم دولت هستند. حتما در جای دیگری در خدمتشان خواهیم بود. آن هم درجاهای مهم دولت اما حال جزو این دو، سه نفر نیستند ولی خودشان دارند کمک می‌کنند و بخشنامه کرده‌اند به تمام زیرمجموعه‌شان که باید کمک و همکاری کنید با وزیر جدید. فضا واقعا این جوری است، نمی‌خواهم بگویم تا تمام رده‌ها. ممکن است جاهایی کسی باشد کارها را زمین گذاشته و غفلت کرده باشد که شماها باید کمک کنید و رسانه ملی و مردم عزیز کمک کنند تا این نهادینه شود؛ یعنی ما وقفه‌ای نداشته باشیم.

بنده تا پس‌فردا هستم، بالاخره اگر خدا توفیق و یا عمری داد چهار سال دیگر همین موقع باید بنده تحویل نفر بعدی بدهم و تا روز آخر باید کار را پیگیری کنم. چرا باید وقفه بشود؟ داریم تلاشمان را می کنیم. خدا هم ان‌شاء‌الله عنایت کند.

*دولت و مجلس با هم تعامل جدی و موثر دارند

دولت و مجلس تعامل جدی و مؤثر دارند اما هماهنگ‌کردن وزرای پیشنهادی با همه 290 نماینده مجلس ممکن نیست. برخی از نمایندگان اظهارنظر می‌کنند که دولت با مجلس هماهنگ نیست در حالیکه منظور آنان از مجلس خود و یا گروهشان است. دولت با اکثریت مجلس نشست داشته است و با اقلیت نیز نشستی خواهد داشت. در این نشستها روند انتخاب وزرا و ویژگی های آنان را اعلام کرده و خواهد کرد. در عین حال معتقدیم همه نمایندگان رأی و جایگاه یکسانی دارند و کسانی که به نمایندگی از مجلس صحبت کنند روش درستی پیش نگرفته‌اند. در عین حال این نکته را نباید فراموش کرد که انتخاب وزرا اختیار و وظیفه رییس‌جمهور است و او باید با نگاه خود وزرا را به مجلس معرفی کند و نمایندگان به افرادی پیشنهادی رأی اعتماد می دهند؛ یعنی صلاحیتهای عمومی او را تأیید می‌کنند. بعضی توقع دارند دولت وزرای پیشنهادی را با آنها هماهنگ کند و خود را نه به عنوان یک نماینده که در مقام مجلس قرار می‌دهند.هرچند این افراد قابل احترام هستند اما چطور ممکن است دولت بتواند با 290 نماینده خود را هماهنگ کند. هماهنگی دولت و مجلس برای اداره صحیح کشور ضروری و اجتناب‌ناپذیر است. یک اصل کلی وجود دارد و آن اینکه رییس‌جمهور برآیند مطالبات یک ملت است و نه یک منطقه، بخش و یا یک قشر و به همین علت شخص دوم کشور شناخته می‌شود و اجرای قانون و بار اداری کشور بر دوش او و دولت است. قوای مقننه و قضاییه نیز جایگاه پشتیبانی و نظارت دارند البته این به معنای تنزل جایگاه آنان نیست. برخی تصور می‌کنند وزیر باید هم از رییس جمهور و هم از مجلس دستور بگیرد اما این نگاه به فساد در اجرای کارها می‌انجامد. وزرا تحت نظر رییس‌جمهور فعالیت می کنند و نه تحت نظر مجلس و وظیفه مجلس نظارت بر امور است. اگر این مرزها مخدوش شود کار پیش نمی‌رود و این تعامل برای اداره درست کشور ضروری است. رییس‌جمهور در انتخاب وزرا طبق قانون اساسی اختیار دارد و روند انتخاب وزرا را طبق قانون طی کرده‌ایم. قوانین مجلس برای ادامه کارها در کشور و کمک دولت برای اجرای بهتر آن قوانین است. وزیر دولت از دو جا دستور نمی گیرد. وزیر دولت باید با بنده هم هماهنگ باشد که این تلقی، سیستم را به هم می‌ریزد. ما امیدواریم مجلس به وزرای پیشنهادی رای اعتماد دهد. ما کارها را فوق قانون و دوستانه جلو می‌بریم، البته این موضوع به این معنا نیست که مرز مسئولیتها و اختیارات و پاسخگویی‌ها‌ مخدوش شود که اگر این گونه شود کار کشور جلو نمی‌رود .

وزرا مسئول عملکرد خود هستند و باید مشورتها را به درستی در دستور قرار دهند. دولت و مجلس با یکدیگر و به صورت دوستانه‌ کشور را جلو می برند و دست در دست هم به فکر پیشرفت‌اند. فضای کنونی بسیار دوستانه است و با قاطبه مجلس و نمایندگان کارها را پیش می‌بریم. وزرا باید توصیه‌ها را برای انجام بهتر کارها بپذیرند؛ البته باید ببینند اگر توصیه‌ها در اجرای کار مشکل ایجاد می‌کند آنها را انجام ندهند.

س: برخی می‌گویند تعدادی از افراد پیشنهادی قطعا رای نمی‌آورند و شما هم می‌دانید.

رییس‌جمهور: شنیده‌ام برخی نمایندگان البته دو نفر گفته‌اند 4 یا 5 نفر حتما رای نمی‌آورند، نمی‌دانم این موضوع را از کجا می گویند. الان مجلس تعطیل است و رای هم مخفی است.نمی‌خواهم جسارت کنم اما به نظرم می‌رسد برخی می‌خواهند نظر خود را القا کنند. افراد آزادند نظر بدهند و این جزو حقوق نمایندگی است. قوا مستقلند و نمی‌توانیم به نماینده‌ای بگوییم چرا رای دادی یا ندادی اما بد است وقتی کابینه هنوز معرفی نشده فردی بگوید پنج نفر رای نمی‌آورند. آیا آن فرد تصمیم گرفته کاری کند که پنج نفر رای نیاورند که این خیلی بد است و به نظرم از تعامل سازنده به دور و روش درستی برای پیگیری امور نیست.دیدم برخی در تلویزیون گفته‌اند به اندازه‌ای که رییس‌جمهور در تلویزیون حرف می‌زند باید به من هم اجازه بدهید حرف بزنم. سوال این است که بر اساس چه منطقی این حرف را می‌زنید و با کدام استدلال. رییس‌جمهور رییس قوه مجریه و منتخب کل ملت و موظف است قانون اساسی را اجرا کند و باید با مردم حرف بزند.نمایندگان طبق قانون فرصت بررسی برنامه‌های وزرا را دارند. دو نماینده به عنوان مخالف و دو نماینده به عنوان موافق وقت دارند صحبت کنند. سه نفر می‌آیند می‌خواهند فضای میان دولت و مجلس را تحت تاثیرقرار دهند، بعد می‌گویند دولت به مجلس بی‌اعتنایی کرده. دولت و بنده با بسیاری نمایندگان ارتباط صمیمی داریم. ما به نمایندگان احترام می گذاریم و من خود را کوچک همه ملت می‌دانم.

بنده به قول خود به مردم برای ارائه گزارش مفصل پایبند هستم. نمایندگان هم براساس استقلال قوا و طبق قانون در زمان بررسی رای اعتماد نظر می‌دهند. به نظرآنها احترام می‌گذاریم وهیچگاه ناراحت نمی‌شوم.آنهایی که تلاش می‌کنند رابطه مجلس با دولت را مخدوش نشان بدهند حتما موفق نخواهند شد؛ چون مجلس و دولت دو قوه مستقلند و در عین حال دوست و یار.همکاری نباشد کار پیش نمی‌رود.ما از منطق مدیریتی تبعیت می کنیم. امکان اینکه با 290 نفر هماهنگ باشیم، وجود ندارد و قانون نیز آن را پیش بینی نکرده؛ در غیر اینصورت کابینه‌ای درست می‌شود مثل آدمی که یک دستش 4 متر است و دست دیگرش نیم سانتیمتر است. این شدنی نیست. برخی دوستان فهرست را گرفته‌اند و می گویند این افراد خوب هستند اما رای نمی آورند، برای اینکه رای بیاورند جای آنها را عوض کنید. پیشنهاد شما مانند این است که تیمی را برای فوتبال انتخاب کنیم و بگویید دروازه‌بان را به جای فوروارد بگذارید و...،این دیگر تیم نخواهد شد. ما با نگاه سیستماتیک وزرا را چیده‌ایم و با مطالعه دقیق به یک نفر رسیده‌ایم تا کار دولت صحیح پیش رود. برای وزارت آموزش و پرورش خانم دکتر سوسن کشاورز انتخاب شده است. مأموریت اصلی آموزش و پرورش تربیت نیروی کارآمد، مؤمن و عالم است. تربیت انسان باید بر اساس ویژگی‌های فرهنگی کشور و آرمانهای جمهوری اسلامی ایران انجام شود و در این زمینه نگاه غالب باید نگاه اخلاقی باشد. در طول تاریخ آموزش و پرورش مدیران در پی تغییر ساختار فیزیکی در این وزارتخانه بوده‌اند. بخشی از این تغییرات تحمیلی بوده اما بخشی از آن نیز ناشی از ویژگیهای افرادی بوده است که بودند. معلمان معتقدند برنامه آموزش را باید به گونه‌ای تنظیم کرد که نقش فرهنگی و انسانی غلبه داشته باشد و به همین دلیل شخصی باید عهده‌دار مسئولیت شود که وجه غالبش تربیت و فرهنگ باشد. تخصص آقای علی‌احمدی مدیریت و سازماندهی است. بیش از 600 نفر برای وزارت آموزش و پرورش معرفی شدند اما به نظر من خانمها برای این پست با نگاه تربیتی مناسب‌ترند؛ چراکه جنس زن تربیتی است.

مهندس رضا تقی‌پور به عنوان وزیر ارتباطات. آقای دکتر سلیمانی اعلام کرد خسته شده و آقای تقی پور را ایشان معرفی کرد.

جناب آقای محسنی اژه‌ای انسان خوبی بودند و زحمت کشیدند که تشکر می‌کنم. اما در این وزارتخانه به تحول نیاز داشتیم. اگر وزارت اطلاعات مأموریتش را درست انجام می‌داد این آسیبها را در سطح خیابان نداشتیم، یک تعداد از مردم از دست رفتند. البته مقصر آقای محسنی نیست اما باید آنجا تغییرات اساسی اتفاق می‌افتاد که البته کار آغاز شده و آقای مصلحی از انسانهای شایسته، دلسوز، ‌عالم دینی و انسان عالمی است. وی 23 سال درس خارج رفته است، زوایای کار فرهنگی را می‌داند و ارتباطات اجتماعی‌اش بسیار وسیع است. باور ما این است که این وزارتخانه باید مردمی‌ترین نهاد این کشور یعنی اطلاعات 70 میلیونی باشد و فکر می‌کنم بدنه وزارت اطلاعات نیز همین را می‌خواهد. وزارت اطلاعات 70 میلیونی مردمی برپا خواهد شد، اکنون نیروهای متخصص اطلاعاتی فراوانی در عرصه‌های داخلی، خارجی و ضدجاسوسی و بهترین، پاکترین و مردمی ترین بدنه را در این وزارتخانه داریم. در وزارت امور اقتصادی و دارایی سعی کرده‌ایم تیم اقتصادی هماهنگ باشد و دکتر حسینی همچنان که تجربه هم شد،‌ متخصص، دلسوز و تصمیم‌گیر است و بر اقتصاد اشراف دارد. وی جوان، پرتوان و هماهنگ است و می‌تواند بخش اقتصادی دولت را هماهنگ کند، ضمن آنکه در تهیه برنامه‌های تحول واقعاً نقش خیلی خوبی داشت. انتخاب آقای متکی با عنوان وزیر امور خارجه به این خاطر است که قبلاً هم در این مسئولیت بوده و آن را تجربه کرده و دیپلمات حرفه‌ای متعهد و وفادار به حقوق ملت است. وی چهار سال زحمت کشیده و تجربیات و تخصص این کار را دارد. در وزارت بازرگانی آقای دکتر میرکاظمی را داشتیم که از مدیران بسیار خوب یعنی کسی است که نگاه سیستمی دارد و زیرساختها را در بخش بازرگانی آماده کرده است. اکنون بخش بازرگانی را خود بازرگانان و اصناف اداره می‌کنند و دولت در بسیاری جاها خود را کنار کشیده و خودشان بازار را تنظیم می کنند اگر چه نواقصی هست که برطرف می‌شود. وی جای خود را به آقای غضنفری داده که در اینجا نیز افراد فراوانی را مطالعه و درباره برخی استادان بحث کردیم. آقای غضنفری هم استاد دانشگاه است و در نهایت به این رسیدیم که کارهایی که در این بخش آغاز شده باید تکمیل شود. بسیاری از اصناف هم خودشان از ما معرفی وی را خواستند و گفتند تعامل خوبی دارد. آقای غضنفری را در بخش صادرات غیرنفتی موفق است. نگاه باید مدیریت بازار داخلی با غلبه صادرات باشد. بنده از دکتر باقری لنکرانی هم تشکر و قدردانی می‌کنم. ایشان از مدیران شایسته و زحمت‌کش است. علاقه ویژه‌ای به ایشان داشته و دارم اما با تحقیق در وضع بهداشت و درمان به این نتیجه رسیدیم که نیمی از جمعیت کشور را زنان تشکیل می‌دهند و آنان مشکلات بیشتری دارند. به همین علت و با توجه به اینکه نیمی از کادر پزشکی و پیراپزشکی بانوان هستند متخصص زنان برای تصدی پست وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی در نظر گرفته شد. بررسی‌ها نشان می‌دهد بانوان در زمینه بهداشت و سلامت آسیب‌پذیرترند و به خاطر حُجب و حیا بسیاری از مشکلات و بیماریهای خود را بیان نمی‌کنند. یک متخصص زنان به عنوان وزیر بهداشت در نظر گرفته شد تا کار رسیدگی به بانوان با جدیت بیشتری انجام شود. بانوان سازندگان آینده جامعه هستند و اگر سالم باشند جامعه نیز سالم خواهد بود. ما به این نتیجه رسیدیم اگر یک متخصص بیماریهای زنان یک یا چند دوره در صدر وزارت بهداشت قرار گیرد به طور طبیعی بر مشکلات بهداشتی و درمانی بانوان در جامعه غلبه خواهیم یافت.

ابقای آقای عباسی وزیر تعاون در سمت خود به این خاطر است که ایشان یک دوره وزیر تعاون بود، عملکرد موفقی داشت و ارتباط خوبی هم با بدنه وزارت تعاون برقرار کرد و آنها نیز خواستار ابقای وی بودند، ضمن اینکه با پیگیریهای خود توانست بانک تعاون را که یکی از آرزوهای بخش تعاون کشور بود تأسیس کند.

اما آقای خلیلیان برای تصدی وزارت جهاد کشاورزی بدین خاطر است که آقای اسکندری در دوران تصدی خود در این وزارتخانه بسیار تلاش کرد و از معدود وزیرانی بود که شماره تلفن او در دست مردم قرار داشت اما ما نیازمند تحول بودیم تا اقتصاد کشاورزی وارد جریان اقتصادی کشور شود و نوع برنامه‌ریزی‌ها تغییر کند.

آقای بختیاری وزیر پیشنهادی دادگستری است. وزیر دادگستری از میان کسانی که رئیس قوه قضائیه معرفی می‌کند انتخاب می شود و از آنجا که باید رأی مجلس را نیز کسب کند، از وزیر دادگستری می‌توان به عنوان عامل تفاهم میان سه قوه نام برد.

وزیر راه که استاد تمام این رشته است باید میان وزارتخانه و محیط های علمی رابطه برقرار کند. دکتر بهبهانی از پرکارترین وزرای دولت نهم بود و با دلسوزی تمام کار را دنبال می کرد.

از وزیر دفاع و پشتیبانی نیروهای مسلح این انتظار می رود با نیروهای مسلح تعامل کافی داشته باشد.

وزیر رفاه و تأمین اجتماعی هم تعامل مستقیم با محرومان جامعه و جامعه بازنشستگان دارد و تصور این است که یک خانم حس بهتری در رسیدگی به محرومان، درک مسائل بهزیستی و رسیدگی به امور بازنشستگان داشته باشد. خانم آجرلو نماینده مجلس و مدیر است و تحصیلات روانشناسی دارد و اکنون در حال تحصیل در رشته تربیت در دوره دکتری است. برخی انتقاد می‌کردند چگونه این خانم می‌تواند بنگاه اقتصادی اداره کند و پرسش من این است که چرا نمی‌تواند.

آقای محرابیان وزیر پیشنهادی صنایع و معادن از جوانهای خوب کشور است. پیشنهادهای بسیاری برای این وزارتخانه مطرح بود اما با توجه به عملکرد خوب آقای محرابیان در دو مقطع «بحران جهانی» و «تحریم»، وی انتخاب شد. برخی تبلیغ می کردند دوهزار کارخانه تعطیل شده است حال آنکه به هیچ وجه این طور نیست. در این دوره با همت وزیر و تلاشهای مردانه اهالی صنعت با وجود تحریم و بحران جهانی، رشد صنعتی قابل توجهی داشتیم در حالی که در دوره های قبل800 کارخانه تعطیل شد و مشکلات بسیاری وجود داشت. البته اکنون نیز مشکلات وجود دارد اما برآیند عملکرد، قابل توجه است.

توقع از وزیر آینده علوم نیز این است که در حوزه آموزش عالی کارها قوی‌تر، جدی‌تر و هدفدارتر پیش برود و خروجی دانشگاهها، انسانهای مثبت، هدفدار و شجاع باشند. وزیر آینده علوم باید از توانایی ارزشمند استادان و دانشجویان برای این منظور بهره کافی ببرد. آقای زاهدی فداکار، دلسوز و صاحب تحصیلات عالی بود (استاد تمام ریاضیات) و فکر می‌کنم فضای علمی و آموزشی کشور در صورتی که به یک دکترای مهندسی سپرده شود، امور قویتر و جدی‌تر پیش برود.

آقای دکتر حسینی وزیر پیشنهادی وزارت فرهنگ وارشاد اسلامی است. وزارت ارشاد یکی از سخت‌ترین وزارتخانه‌هاست، برخی‌ این را ساده می‌گیرند اما آنجا جای نخبگان ، هنرمندان و ادیبان است و اهالی فرهنگ ما جزو برجستگان کشورند. اداره این وزارتخانه کار آسانی نیست، ما کسی را می‌خواستیم که سعه صدر داشته باشد، کار فرهنگی را بفهمد و کار هنری و رسانه و ارتباط با اهالی فرهنگ را تجربه کرده باشد که البته انتخاب خیلی سخت است. البته آقای صفار واقعا زحمت کشید بالاخره ایشان از مدیران خوب کشورو دلسوز و علاقه‌مند است اما کار خیلی سخت است، چون سروکارت مستقیم با آدم‌هاست وجنس مدیریت آن هم فرهنگی است. در این حوزه با آدم‌هایی سروکار دارید که همه هم توانمندند وهم صاحب نظرند وهم مدعی هستند و سلایق گوناگون است و این هم جزو زیبایی‌های اهالی فرهنگ است. اگر اهالی فرهنگ همه یک سلیقه داشتند که اصلا زیبا نبود.

درباره وزارت کار و اموراجتماعی هم آقای جهرمی در این وزارتخانه خیلی زحمت کشید؛ گرچه خیلی دست‌ها بسیج شد تا جلو ایجاد اشتغال را بگیرد. جوسازی‌هایی کرده‌اند که بنگاه‌های زودبازده شکست خورده در حالی که جزو موفق‌ترین کارها بود. لازمه کشوری است که حدود دو ونیم میلیون جوان مستعد بیکار دارد این است که به سرعت اشتغال ایجاد شود. اتفاقا انحرافمان هم نسبت به سایر کشورها خیلی کم بود. آقای شیخ‌الاسلام هم خیلی جوان‌ترند و آقای جهرمی هم در خدمتشان هستیم ولی آقای شیخ الاسلام جوان است و استاندار واقعا موفقی بود و در دوره‌ای که در هرمزگان استاندار بود برای مدتی کوتاه پنج درصد بیکاری را در این استان کاهش داد. وی انسان مدیری است وروحیه سازمان‌یافته خوبی دارد.

درباره وزارت کشور، در این وزارتخانه آقای نجار را معرفی کردیم. آقایان محصولی، کردان و پورمحمدی زحمت کشیدند، یک دوره هم آقای سید مهدی‌هاشمی سرپرست بود و بالاخره همه آن‌ها زحمت کشیدند. آقای محصولی انتخابات را برگزار کرد اما ما فکر می‌کنیم وزارت کشور یعنی تجلی خدمتگزاری به مردم و وزارت کشورهم باید جزو مردمی‌ترین وزارتخانه‌های ما باشد. آقای نجار هم اصلا خصلتش مردمی است. از اول هم که توی کارها آمده است و ارتباطات مردمی دارد. وقتی وزارت دفاع بود ارتباطاتش با بدنه وزارت گسترده وهرجا ماموریت مردمی دادیم رفت انجام داد. واقعا در وزارت دفاع ایشان موفق بود و توانست کار منظم و سیستماتیک انجام دهد وروحیه اش روحیه مردمی و متواضع است. وزارت کشور باید مدیری داشته باشد که درهمه جای کشور بتواند حضور یابد، دولت نمی‌تواند هر روز همه جا باشد و وزارت کشور همه جا هست و همه وزارت کشور باید این طور باشد، آقای نجارآدم توانمندی است، متخصص هم هست، کار خوب تخصصی هم انجام داده است. درگذشته مایک نگاهی داشتیم که وزارت کشور فقط یک سازمان سیاسی است، ما فکر می‌کنیم این طور نیست، کار سیاسی بخشی از وزارت کشور موتور حرکت دولت در کشور است.

در ادامه بنده از زحمات آقای سعیدی‌کیا قدردانی می‌کنم و آقای نیکزاد را به عنوان وزیر آینده مسکن و شهرسازی معرفی کردم. آقای سعیدی کیا چهار دوره وزیر مسکن و از مدیران دلسوز،‌ نجیب و صاحب فکر بوده است. وی فشارهای بسیاری را در دوره گذشته متحمل شد اما در این دوره فشار بیشتری بر این وزارتخانه وجود دارد زیرا باید مسئله مسکن را به نقطه مطلوب آن برسانیم. آقای نیکزاد فردی جوان است. وزارت مسکن و شهرسازی نیازمند تحول گسترده است. آقای نیکزاد از موفق‌ترین استانداران دولت نهم بوده و در فعالیت‌های عمرانی، مسکن و صنعت فعالیت گسترده‌ای داشته و انسانی پرانرژی است. وزارت مسکن باید در دوره جدید طرح‌های گوناگون مسکن مانند مسکن مهر را به سامان برساند.

هم‌چنین بنده از زحمات آقایان وزیری‌ هامانه و نوذری تشکر و قدردانی‌ می‌کنم، دولت نهم نخستین دولتی بود که وزیر نفت را از درون این وزارتخانه انتخاب کرد. بدنه وزارت نفت انسان‌هایی دلسوز و تلاشگر هستند. در 30 سال گذشته همواره به این صنعت به عنوان منبعی درآمدزا و پروژه‌ای نگریسته شده است. باید نگاهمان را به صنعت نفت راهبردی کنیم؛ زیرا در بخش اقتصاد و سیاست بین الملل نیازمند این شیوه هستیم. آقای میرکاظمی را به عنوان وزیر پیشنهادی برای این وزارتخانه معرفی می‌کنم. وی فردی مهندس و استراتژیک است و دکترای مدیریت دارد. میرکاظمی می‌تواند با به‌کارگیری تجربیات فراوانش وزارت نفت را از حالت روزمرگی و فصلی خارج کند.

آقای علی‌آبادی را هم به عنوان وزیر پیشنهادی برای وزارت نیرو معرفی کردیم. از آقای فتاح که انسانی زلال، دلسوز، ‌پرکار و پرجنب و جوش و جزو پاک ترین مدیران دولت بوده است در بخش دیگری که حجم کار آن کمتر اما اهمیتش بیشتر است استفاده خواهم کرد. علی‌آبادی دارای کارشناسی راه و ساختمان است و در زمان ریاست بر سازمان تربیت بدنی هشت میلیون متر مربع ورزشگاه احداث کرده است. این در حالی است که قبل از دولت نهم فقط پنج میلیون متر مربع ورزشگاه در کشور وجود داشت. با اینکه علی‌آبادی در فوتبال موفق نبود و اشکال از خود وی بود اما در رشته‌هایی که هیچ وقت آرزوی مدال آوری نداشتیم توانستیم مدال‌های متعددی به دست آوریم و اکنون این رشته‌ها رو به شکوفا شدن است. علی آبادی می‌تواند در وزارت نیرو موفق‌تر عمل کند زیرا نگاهی همگرا دارد.

*همگرایی از ویژگی‌های وزرای دولت نهم است

همگرایی از ویژگی‌های وزرای دولت نهم است. در این دولت تقریباً هیچ وزیری در مصاحبه‌هایش مشکلات خود را به دوش وزارتخانه دیگری نینداخت. موفقیت دولت نهم نسبی بوده است و امیدواریم در دوره جدید در نقطه مطلوب ملت ایران قرار گیریم.

*تغییر سازماندهی نهاد ریاست جمهوری در دست بررسی است

س: آیا در حوزه معاونان و مشاوران چه ستادی و چه مدیران سازمان‌های تابعه ریاست‌جمهوری هم تغییراتی ایجاد خواهد شد؟

رییس‌جمهور: در این خصوص نیز تصمیماتی گرفته شده است ضمن اینکه تغییر سازماندهی نهاد ریاست جمهوری در دست بررسی است. احساس می‌کنیم ماموریت‌ها عوض شده، در یک دوره‌ای باید به سرعت سفرهای استانی انجام می‌شد که این کار صورت گرفت و اکنون نیز بنا داریم سفرهای استانی را به عنوان یک اصل در دولت ادامه دهیم. باید حضور دولت در تمام نقاط کشور احساس و بوروکراسی، مدیریت و از همه ظر فیت‌های موجود کشور استفاده شود. ماموریت‌های جدیدی تعریف شده که نیازمند هماهنگی‌های جدیدی است. در حوزه‌های معاونان هم قصد داریم یک خانم را وارد کابینه کنیم اما در حوزه محیط زیست به این نتیجه رسیدیم از یکی از آقایان استفاده شود. اگر چه به لحاظ فهم محیط زیست خانم‌ها ارجحند اما ساختار محیط زیست کشور متناسب با نیازهای امروز نیست و باید تغییر کند.

از خانم جوادی در دوران تصدی سازمان حفاظت محیط زیست قدردانی می‌کنم. ایشان واقعا زحمت کشیدند و برای انجام مسئولیت‌های خود وقت گذاشتند، گزارش‌های 200 صفحه‌ای را می‌خواندند تا بتوانند با اشراف کامل تصمیم بگیرند و در عین حال در اجرای طرح‌ها وزیران را راهنمایی می‌کردند تا از محیط زیست به نحو مطلوبتری صیانت شود و از ایشان در جای دیگر کمک خواهیم گرفت. ارتقای مرکز امور زنان و خانواده ریاست‌جمهوری به معاونت در دستور کار دولت است و آن را بررسی کرده‌ام اما هنوز از ظرفیت‌های این مرکز استفاده نشده است.

*ارتقای مرکز امور زنان به معاونت در دستور کار است

خانم طبیب‌زاده استاد دانشگاه و متخصص دندانپزشکی است که خیلی زحمت کشید و تحرک بسیاری داشت. این مرکز هنوز ظرفیت‌های بیشتری دارد که برای خود خانم‌ها نیز این مسئله هنوز جا نیفتاده است که از این ظرفیت چگونه استفاده کنند. اینکه این مرکز به معاونت ارتقا پیدا کند باید ساختار دیگری برایش ایجاد شود وگرنه بدون ساختار تغییر نام آن به معاونت چه سودی دارد؟ ما می‌خواهیم کارآیی بیشتری داشته باشد. خانم طبیب‌زاده خیلی اصرار داشت که برود و کارهایش را در دانشگاه ادامه دهد و حتی چندین نامه به من نوشت و گفت در کارهایش وقفه ایجاد شده است و نمی‌تواند برای آن وقت بگذارد. به همین علت قرار شد خانم طبیب‌زاده وقت بیشتری برای دانشگاه اختصاص دهد که البته به فرد دیگری که مسئول این مرکز شود کمک خواهد کرد، اما آنجا حتماً مرد منصوب نمی‌کنم.

س: اشاره کردید کسانی که مسئولیت دارند باید تا ساعات آخر کارشان را ادامه دهند اما از گذشته‌های دور مرسوم بوده است که معمولاً مدیران جدید همه کارهای مدیران پیشین را تا حدودی متوقف یا بازنگری می‌کنند که صدماتی به طرح‌ها و کسانی که با آن سازمان‌ها سر و کار دارند وارد می‌شود البته این حقشان است که تغییر بدهند اما چطور می‌شود حد وسط را در نظر گرفت؟

رییس‌جمهور: آنجایی که باید تغییر می‌کرد توضیح دادم، این معنایش این نیست که کارهای گذشته متوقف شود، مطلقاً چنین چیزی نیست؛ دولت نهم برنامه‌های بسیار خوبی را آغاز کرده است که باید با قوت بیشتر ادامه یابد. خیلی‌ها ایراد می‌گرفتند که چرا در دولت نهم تغییرات بسیار بوده و بعضی‌ها در ذهنشان جا افتاده که اصل تغییر چیز بدی است اما چه کسی این حرف‌ها را بیان کرده است؟ به چه علت می‌گویند تغییر کار بدی است؟ اتفاقاً‌ جایی که برنامه دارید مجبورید تغییر بدهید؛ اصل، برنامه است زیرا ما با سرعت بالا جلو می‌رویم و ممکن است به علل گوناگون افراد نتوانند با این سرعت بیایند؛ اشکال ندارد چون برنامه وجود دارد و دیدید که تغییرات، آسیب جدی به برنامه دولت نزد. ما همه برنامه‌هایی را که از روز نخست اعلام کرده بودیم تا آخر پیگیری کردیم، البته دیگران توقف ایجاد کردند و ضربه زدند اما خود دولت از درونش دچار مشکل نشد. فرض می‌کنیم همان دولت نهم است که تغییراتی در آن ایجاد شده است ضمن آنکه همه افرادی که در دولت نهم بوده اند در موقعیت‌های دیگر به فرد جدید کمک می‌کنند تا بر کارها مسلط شود. به عنوان مثال یکی از دوستان از ما خواست که حتماً او را در بخش مشاوره قرار دهیم و گفت در اجرا حوصله ندارد، می‌خواهد مشاوره بدهد. دوست دیگری از ما خواست او را در همان وزارتخانه در سطح پایین تر در رده‌های سوم و چهارم قرار دهیم. ستادی هم برای هماهنگی این کار ایجاد شده است تا معاونان و مدیرانی که می‌خواهند تغییر کنند با این ستاد مشورت شود تا نگاه اصلی حاکم بماند و آسیب نبیند. از مردم عزیز که با حوصله به سخنان خادم خود گوش دادند تشکر می‌کنم و مرتب کارهایی را که انجام می‌شود به مردم گزارش خواهم داد. از آنهایی که می‌توانند مشورت و نظر بدهند و از همه می‌خواهم کمک دهند، ما سایتی داریم و در جاهای مختلف اعلام کرده‌ایم که در دسترس هم هست.

کمتر روزی است که حداقل 15 تا 20 نامه مردمی، چه آنهایی که تقاضا دارند و چه آنهایی که پیشنهاد یا نظری داده‌اند، مطالعه نکنم، ضمن اینکه مجموعه سازمانی هم خلاصه نظرهای مردم و پیشنهادهای آنها را می‌آورند و مطرح می‌شود. جایگاه مجلس جایگاه بسیار رفیعی است و اگر ما با هم گفتگو می‌کنیم به هیچ وجه معنایش بی‌احترامی و بی‌اعتنایی نیست. ما در مجلس با 290 نماینده‌ای که همه محترم و عزیز هستند مواجهیم که همه را دوست داریم. موفقیت مجلس را موفقیت دولت و موفقیت دولت را موفقیت مجلس می‌دانیم و فکر می‌کنیم باید با همدلی، همراهی و تعامل برنامه‌ها را جلو ببریم.

سعی کرده‌ایم افرادی را انتخاب کنیم که روحیه بالای تعامل را با مجلس و قوه قضاییه داشته باشند؛ ما با هم دوستیم باید کارها را جلو ببریم و این شاخص در تصمیم گیری‌های من بوده است. از این پس هم افرادی که انتخاب شده‌اند در هر جلسه‌ای که نمایندگان تشخیص دهند چه در کمیسیون‌ها و چه در فراکسیون‌ها می‌روند و به پرسش‌های آنان پاسخ می‌دهند تا با همدلی جلو برویم.

برنامه‌ها مهم هستند، فکر می‌کنم که به طور اصولی در همدلی با نمایندگان کارهای اساسی در کشور انجام می‌شود که برای این همدلی مبنا وجود دارد. مبنای نخست اعتقادات و نوع نگاه ما و مبنای دوم نوع نگاه مردم است؛‌ بالاخره مردمی که به ما و مجلس رأی داده‌اند به یک برنامه رأی داده‌اند. مطمئنم قاطبه نمایندگان مردم با برنامه‌های رئیس‌جمهور همدلند و برنامه‌ها را برنامه‌های خودشان می‌دانند؛ همان‌طور که رییس‌جمهور دغدغه‌های نمایندگان را دغدغه خود می‌داند و علاقه‌مند است کارها را با هم جلو ببریم زیرا ما با هم برادریم.