«افزایش دیپلماسی اقتصادی» و «فراهم سازی تسهیل ارتباطات اقتصادی» از تاکیدات نمایندگان مجلس در جریان معرفی وزیر امور خارجه دولت دوازدهم بود و این مساله مورد توجه دولت قرار گرفت. خبرها حاکی از این است که اخیرا معاونت اقتصادی با هدف تسهیل تبادلات اقتصادی کشور، ارائه خدمات به فعالان اقتصادی، تسهیل صادرات غیرنفتی، تسهیل در انتقال دانش فنی به کشور و تسهیل برای ارائه خدمات فنی - مهندسی و اشتغال در خارج از کشور به ساختار این وزارتخانه اضافه شده است. عباس عراقچی، معاون امور حقوقی و بینالملل وزارت امور خارجه به تازگی از تشکیل معاونت اقتصادی برای تسهیل کار فعالان اقتصادی در وزارت امور خارجه خبر داد و گفت: پیشتر سه معاونت منطقهای وزارت امور خارجه شامل معاونت اروپا و آمریکا، معاونت عربی - آفریقایی و معاونت آسیایی و اقیانوسیه بود که این ها تبدیل به معاونت سیاسی و اقتصادی شده است.
به گزارش پایگاه اطلاع رسانی دولت، بهبود روابط با همسایگان و فرصت سازی برای ایران در عرصه توسعه روابط اقتصادی از برنامه های کلان وزارت امور خارجه بوده است. بر این اساس پیادهسازی و عملیاتی کردن طرح تجدید ساختار وزارت امور خارجه با هدف چابک سازی در فرآیند تصمیم سازی و تقویت حس مشارکت دسته جمعی در روند تصمیم گیری، افزایش کارایی و کارآمدی در سطح کارشناسی، ارتقاء انگیزه در کارشناسان و توجه بیشتر به نظریات و کارهای کارشناسی و تمرکز بخشی در حوزه دیپلماسی اقتصادی با عطف توجه به برنامهها و سیاستهای اقتصاد مقاومتی در دستور کار قرار گرفت.
اهم اقدامات وزارت امور خارجه
رصد دقیق تحولات مربوط به برجام، مقابله هدفمند و مؤثر با اقدامات مخرب و کارشکنیها در اجرای برجام؛ مهار مواضع و تلاشهای ضد ایرانی آمریکا و طراحی انتخابهای گوناگون برای پاسخگویی به احتمالات مختلف و اجرای مؤثر آنها همچنین مقابله با دور جدید ایران هراسی با سرمنشأ آمریکایی ترامپ و تبیین منطقی و مستدل مواضع منطقهای و بینالمللی کشورمان از جمله از طریق بهرهگیری از فرصت نشست آتی مجمع عمومی سازمان ملل متحد و سایر ابزارها و راهکار در دسترس از مهمترین اقدامات وزارت امور خارجه بوده است.
مشارکت مؤثر در نشستهای دو و چند جانبه در زمینه حل بحرانهای منطقهای از قبیل سوریه، یمن و بحرین و کار با کنشگران مؤثر منطقهای و بینالمللی از جمله اتحادیه اروپا با هدف تسریع در روند حل سیاسی و کمک به کاهش آلام مردم منطقه از دیگر اقداماتی بود که صورت گرفته است و نتایج این همکاری ها منجر به شکست و نابودی پایگاه اصلی نیروهای داعش در سوریه بود.
از سویی دیگر تبیین گفتمان دینی – فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در عرصه بینالمللی، فعال سازی جامعه جهانی و استفاده از همه ظرفیتها در دفاع از مسلمانان تحت آزار و ستم (از جمله در میانمار) و کمک به آنها، تقویت و تعمیق مناسبات با همسایگان، مدیریت روابط با عربستان از طریق کاهش اختلافات و هم زمان، مهار و مقابله با سیاستها و برنامههای آمریکا، عربستان و رژیم صهیونیستی در جهت کاهش نفوذ و اقتدار منطقهای جمهوری اسلامی ایران، تثبیت جبهه مقاومت در منطقه با توجه به پیروزیهای اخیر و تدام حمایت از مردم فلسطین، استمرار نگاه هدفمند و دراز مدت به آسیا، آفریقا و آمریکای لاتین، همکاری هدفمند و برنامه ریزی شده با کشورهای در حال توسعه و سفر دورهای به برخی از این کشورها از جمله چند کشور آفریقایی از دیگر اقدامات مهم وزارت امور خارجه کشورمان بوده است.
فرصت سازی برای توسعه تجارت خارجی جمهوری اسلامی ایران؛ تسهیل و فرآهم آوردن زمینههای مناسب به منظور انعقاد قراردادهای پایه در حوزههای صنعتی و تجاری؛ بهرهگیری از ظرفیت بخش خصوصی و تسهیل زمینه حضور و فعالیت آنها در عرصه روابط اقتصادی خارجی، بازاریابی ظرفیتهای ایران در حوزه علم و فناوری و پیوندسازی در این زمینه نیز از دیگر اقداماتی بوده که در راستای تسهیل فعالیت تجار کشورمان صورت گرفته است.